هیچ موضوعی در برنامه هسته‌ای ایران به اندازه «بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» جنجالی و پیچیده نبوده است. این کشمکش دو دهه‌ای، همواره دستمایه اصلی اتهام‌زنی‌های سیاسی علیه ایران بوده و بهانه‌ای برای تشدید فشارها.

اما سوال کلیدی این است: آیا آژانس یک نهاد واقعاً مستقل و فنی است؟ یا ابزاری در دست قدرت‌های غربی برای پیشبرد اهداف سیاسی خود؟

متن قانون: ورود بازرسان، مشروط به امنیت کامل

به گزارش تسنیم، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، محمد اسلامی، در واکنش به اظهارات اخیر رافائل گروسی، تأکید کرد که قانون مصوب مجلس، ورود هر گونه بازرس جدید آژانس به ایران را تا تضمین کامل امنیت تأسیسات ممنوع کرده است.

اسلامی در تشریح جزئیات این قانون گفت: «قانون جدید مجلس، معیار ما برای کار با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است. بر اساس این قانون، آژانس باید حملات به تأسیسات هسته‌ای ایران را محکوم کرده و تضمین رسمی برای حفاظت از اطلاعات صنعت هسته‌ای کشور ارائه دهد. تا زمانی که این اقدامات انجام نشود، قانون مجلس قابل اجرا نیست.»

وی همچنین با اشاره به حمله نظامی رژیم صهیونیستی و آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران در خرداد ماه، از عدم محکومیت این حملات از سوی آژانس به شدت انتقاد کرد.

۱۲ ماه پرالتهاب: روایت یک قطعنامه جنجالی

آغاز این تنش‌ها به خرداد سال ۱۴۰۴ بازمی‌گردد، زمانی که با صدور یک قطعنامه ضدایرانی در شورای حکام، پایگاه‌های نظامی رژیم صهیونیستی و آمریکا ظرف تنها ۲۴ ساعت پس از آن، تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف حمله مستقیم قرار دادند.

این قطعنامه که با ۱۹ رأی مثبت در برابر ۳ رأی مخالف و ۱۲ رأی ممتنع تصویب شد، از سوی آمریکا، فرانسه، انگلیس و آلمان طراحی و به شورای حکام تحمیل گردید.

واکنش ایران: از انفعال تا قانون

پس از این حملات، مجلس شورای اسلامی با ۲۲۱ رأی موافق در برابر ۰ رأی مخالف و ۱ رأی ممتنع، طرح دوفوریتی «لزوم توقف همکاری فراتر از پادمان» را به تصویب رساند.

متن این قانون در چند بخش کلیدی، تعیین کننده بود:

· شرط امنیت: آژانس تنها در صورت تضمین امنیت تأسیسات هسته‌ای کشور و حقوق صلح‌آمیز ایران، اجازه ورود دارد.

· محکومیت الزامی: آژانس موظف است حملات به تأسیسات هسته‌ای ایران را رسماً محکوم کند.

· تصویب عالی: ورود هر گونه بازرس، منوط به تأیید و تصویب شورای عالی امنیت ملی است.

آژانس: نهادی «فنی» یا «سیاسی»؟

واکنش آژانس به این اقدامات، سوالات زیادی را درباره استقلال این نهاد بین‌المللی برانگیخت. در حالی که آژانس حتی حاضر به محکومیت صریح حملات مستقیم نظامی به تأسیسات تحت نظارت خود نشد، اما بی‌درنگ و ظرف کمتر از ۲۴ ساعت پس از حملات، به درخواست کشورهای غربی، قطعنامه ضدایرانی دیگری را به شورای حکام کشاند.

این رویکرد دوگانه و فوری، این گمانه را در محافل کارشناسی تقویت کرد که آژانس از استقلل فنی و بی‌طرفی خود خارج شده و به ابزاری سیاسی در دستان قدرت‌های غربی تبدیل شده است.

تاریخ تلخ: اطلاعات آژانس، سکوی پرتاب بمب‌ها

نگرانی ایران از سوءاستفاده اطلاعات آژانس توسط دشمنان، ریشه در یک واقعیت تاریخی تلخ دارد. اسناد منتشر شده نشان می‌دهد که پیش از این نیز اطلاعات جمع‌آوری شده توسط بازرسان سازمان ملل در عراق، در عملیات نظامی آمریکا و انگلیس علیه این کشور در سال ۱۹۹۸ مورد استفاده قرار گرفته بود.

این پیشینه تاریخی، نگرانی مشروع ایران را از تکرار چنین سناریویی در مورد تأسیسات خود، عمق می‌بخشد.

حرف آخر

موضوع بازرسان آژانس دیگر یک مسئله صرفاً فنی نیست. این داستان، روایتی است از تقابل اراده ملتی برای حفظ دستاوردهای علمی خود با ساختاری بین‌المللی که گاه نه بر اساس حقایق عینی، که بر اساس موازین سیاسی عمل می‌کند. ایران با تصویب قانون جدید، نشان داد که حفاظت از امنیت ملی و دستاوردهای علمی خود را قربانی هیچ نهاد و قطعنامه‌ای نخواهد کرد.

👇 نظر شما چیست؟ آیا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یک نهاد کاملاً مستقل است یا ابزاری برای اعمال فشار سیاسی قدرت‌های غربی؟ به نظر شما چرا آژانس حاضر به محکومیت حملات مستقیم به تأسیسات هسته‌ای ایران نشد؟ کامنت بگذارید.

منابع 

1. متن قانون مصوب مجلس شورای اسلامی «لزوم توقف همکاری فراتر از پادمان» خرداد ۱۴۰۴

2. بیانیه رسمی سازمان انرژی اتمی ایران در واکنش به قطعنامه شورای حکام – خرداد ۱۴۰۴

3. گزارش تصویری و بیانیه وزارت خارجه ایران در محکومیت حملات نظامی به تأسیسات هسته‌ای - خرداد ۱۴۰۴

4. گزارش‌های تحلیلی از اسناد منتشر شده مربوط به استفاده از اطلاعات ناظران سازمان ملل در عملیات نظامی علیه عراق (کمیسیون UNSCOM، ۱۹۹۸)

📡 StudyHub | کانون علوم و فنون هسته‌ای

🌐 وبلاگ‌ها :  | studyhub.blogix.ir

📧 ایمیل : studyhubplas@proton.me

📱 ادمین بله : @Admin_studyhubplas

🏫 جهت شرکت در پژوهش‌سرا و مسابقات علوم و فنون هسته‌ای